Türkiye, 2004 yılından sonra ilk kez, başkent Ankara ise tarihinde ilk kez bu denli büyük bir uluslararası toplantı olan NATO Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak.
İran Savaşı bağlamında kritik gelişmelerin yaşandığı bir döneme denk gelen zirve kapsamında, NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları Ankara’da bir araya gelecek.
Zirvede üye ülkelerin Hürmüz Boğazı’ndan serbest geçişin sağlanması konusuna odaklanması beklenirken, zirvenin yanında da dikkat çeken görüşmeler yapılacak.
Orta Doğu’da ve Ukrayna’da barış için harekete geçtiğini duyuran ABD Başkanı Donald Trump, Suriye Geçici Devlet Başkanı Ahmed el Şara ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile görüşme gerçekleştirecek.
Görüşmeler, ABD Başkanı’nın “eğer İsrail, Lübnan’daki Hizbullah sorununu çözemiyorsa Suriye çözebilir” açıklamalarının üzerine geldi. Şara, Hizbullah’la karşı karşıya kalacakları iddialarını yalanladı.
Zelenski ile yapılacak görüşmelerden iki gün önce ise Ukrayna’da barış umutlarının üzerini yeniden kara bulutlar kapladı. Rusya, başkent Kiev’e en büyük saldırılardan birini gerçekleştirdi.
Buna rağmen NATO zirvesinde yapılacak görüşmelerin dünya için son derece belirleyeci olması bekleniyor.
ÖNLEMLER VE TUTUKLAMALAR ART ARDA
Zirve dolayısıyla Ankara’da 6-12 Temmuz tarihleri arasında birçok kamu personeli idari izinli sayılacak.
Protokol güzergahları, konaklama yerleri ve zirve alanı “kırmızı alan” olarak ilan edilirken, ulaşımda Esenboğa Havalimanı’nın yanı sıra Akıncı Üssü ve genişletilen Etimesgut Havalimanı da aktif olarak kullanılacak.
NATO güvenlik ofisi ile koordineli yürütülen çalışmalarda 48 bin 841 emniyet ve 7 bin 447 jandarma personeli olmak üzere toplam 56 bin 288 güvenlik görevlisi görev yapacak. Ayrıca zirve haftası boyunca şehir genelindeki 4 bin 434 açık hava iletişim noktasında farklı konseptlerde tanıtımlar gerçekleştirilecek.
Olağanüstü güvenlik tedbirlerinin alındığı şehirde, zirve öncesinde akademisyenler ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda kişi tutuklanırken, hafta sonu düzenlenen operasyonlarda 100’e yakın kişi gözaltına alındı.
Gözaltına alınanlar arasında T24 Dış Haberler Editörü Buse Söğütlü ve Oda TV Editörü Ceren Erdoğdu yer alırken, KAOS GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar’ın da önceki hafta tutuklandığı bildirildi.
ZİRVE PROGRAMI NE?
Zirvenin resmi programı, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin pazartesi günü düzenleyeceği basın toplantısıyla başlayacak.
Salı günü Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde; Katar, Bahreyn, Kuveyt ve BAE’nin katılımıyla İstanbul İşbirliği Girişimi toplantısı yapılacak.
Aynı günün akşamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde liderler ve eşlerine resmi akşam yemeği verilecek ve dışişleri bakanları düzeyinde NATO-Ukrayna Konseyi çalışma yemeği düzenlenecek.
Çarşamba günü ise yaklaşık 3-4 saat sürmesi beklenen tek bir ana oturum gerçekleştirilecek. Zirveye katılacak liderler arasında öne çıkan isim ABD Başkanı Donald Trump olurken, bu ziyaret Nisan 2009’daki Barack Obama ziyaretinden 17 yıl sonra bir ABD başkanının Türkiye’ye gerçekleştirdiği ilk ziyaret olacak.
Zirveye ayrıca Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenski, AB liderleri Ursula von der Leyen ile António Costa ve Asya Pasifik dörtlüsü (AP4) liderleri katılacak.
MASADA HANGİ MADDELER VAR?
Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa güvenliği, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve savunma harcamaları masaya yatırılacak.
Özellikle İttifak’ın somut askeri güce ve Avrupa liderliğine dönüşünü simgeleyen “NATO 3.0” konseptinin bu zirvede tanımlanıp kabul edilmesi bekleniyor.
Müttefiklerin 2025 Lahey Zirvesi’nde belirlediği yüzde 5’lik GSYİH savunma harcaması hedefinin uygulama süreci gözden geçirilecek.
Bu kapsamda Almanya, ordusunu güçlendirecek iki yasa tasarısını kabul ederken, Türkiye ise yüzde 5 hedefine en geç 2030 yılı sonunda ulaşmayı planlıyor.
Zirve marjında ayrıca füze yetenekleri ve elektronik harp gibi alanların ele alınacağı Savunma Sanayi Forumu da ilk kez resmi programın bir parçası olarak düzenlenecek.
